Phác đồ điều trị Sỏi kẹt niệu đạo

0
1506

SỎI KẸT NIỆU ĐẠO

BSCK1. Nguyễn Viết Tuấn

  1. ĐẠI CƯƠNG:

1.1. Khái niệm

– Phần lớn sỏi niệu đạo là từ bàng quang và đường tiết niệu trên chạy xuống rồi kẹt lại ở niệu đạo.

– Sỏi niệu đạo thường gặp ở nam giới, các vị trí thường gặp: xoang tuyến tiền liệt, hố thuyền niệu đạo ..

1.2. Nguyên nhân

– Sỏi có thể hình thành tại niệu đạo do túi thừa ở gốc dương vật

– Do hẹp niệu đạo

  1. ĐÁNH GIÁ BỆNH NHÂN;

1.3. Bệnh sử

– Tiểu khó →Bí tiểu.

– Tiểu ngắt quãng.

– Tiểu máu.

1.4. Khám lâm sàng

– Tiểu khó, gắt , tiểu máu → Bí tiểu.

– Cầu bàng quang (+), đau tức hạ vị.

– Có thể nhìn hoặc sờ thấy viên sỏi ở miệng sáo hoặc niệu đạo dương vật.

– Dấu chạm sỏi (+) khi thăm khám bằng Beniqué.

1.5. Cận lâm sàng

– Huyết đồ, sinh hóa, CRP

– Tổng phân tích nước tiểu

– Cặn Addis

– Cấy nước tiểu

– Siêu âm bụng – hệ niệu

– Chụp XQ KUB, UIV, UCR, CT-Scanner

– Nội soi niệu đạo.

  1. CHẨN ĐOÁN

3.1 Chẩn đoán xác định

– Sờ thấy sỏi kẹt ở niệu đạo dương vật.

– Thăm khám bằng thông kim loại có thể có dấu hiệu chạm sỏi.

– Phát hiện sỏi cản quang ở niệu đạo trên các xét nghiệm chẩn đoán hình ảnh.

3.2 Chẩn đoán phân biệt

– Sỏi bàng quang.

– Bướu: tuyến tiền liệt, bàng quang.

– Dị vật niệu đạo, hẹp niệu đạo.

3.3 Chẩn đoán biến chứng : gặp trong BN đến muộn

  1. Biến chứng nhiễm trùng : xì dò niệu đạo, abces tầng sinh môn, hoại tử Fournier

* Lâm sàng : sốt cao lạnh run, sưng tấy vùng tầng sinh môn tiểu đục

* CLS : + BC máu tăng cao, CRP tăng

+ Hiện diện BC, HC trong nước tiểu.

+ Cấy nước tiểu (+)

+ Siêu âm, CT : abces tầng sinh môn.

  1. Suy thận

– Lâm sàng : thiệu niệu hoặc vô niệu, phù , mệt ,khó thở

– CLS : urê/máu , crê/máu, kali máu tăng.

  1. ĐIỀU TRỊ

4.1 Mục đích điều trị

– Lấy sạch sỏi.

– Giải quyết tình trạng nhiễm trùng.

– Hạn chế tối đa thương tổn niệu đạo (đề phòng hẹp niệu đạo muộn).

4.2 Nguyên tắc điều trị

– Lấy sạch sỏi bằng phương pháp ít xâm lấn.

– Điều trị nguyên nhân gây sỏi.

– Phòng ngừa hẹp niệu đạo muộn.

4.3 Điều trị cụ thể

– Nếu sỏi kẹt lại niệu đạo gây bí tiểu thì phải mổ cấp cứu

– Nếu sỏi ở hố thuyền : xẻ phía bụng lỗ sáo lấy sỏi trực tiếp.

– Sỏi từ gốc dương vật trở lên thì đẩy sỏi vào trong loàng bàng quang dưới áp lực nước , rồi tán sỏi trong bàng quang.

– Đối với sỏi hình thành do nguyên nhân tại chỗ ( hẹp, dò, dị vật,túi thừa ) cần

xử trí nguyên nhân và đồng thời lấy sỏi.

  1. THEO DÕI TÁI KHÁM

5 .1 Tiêu chuẩn nhập viện: sỏi niệu đạo cần nhập viện.

5.2 Theo dõi

– Diễn tiến của bệnh.

– Tình trạng đường tiểu dưới.

5 .3 Tiêu chuẩn xuất viện

– Giải quyết được tình trạng bế tắc do sỏi, nhiễm trùng.

– Cải thiện chức năng đi tiểu.

5.4 Tái khám

– Tái khám sau 01-04 tuần.

– Hướng dẫn phòng ngừa tái phát sỏi,hẹp niệu đạo.

  1. TÀI LIỆU THAM KHẢO:

1/ Phẫu thuật ít Xm hại trong tiết niệu học – TĐHYD TPHCM – Nổ Xuất Bản Y Học 2006 2/ Bệnh học tiết niệu -hội tiết niệu thận học Việt Nam- nh xuất bản Y Học 2007 3/ Campbell Walsh Urology Ninth Edition. – Section XI- chapter 42 – 44,pp 291 -317 3/ European Association of Urology (EAU) – Guidelines 2013. Urolithiasis ,pp 985 -1083 5/ Smith’s General Urology 15th – 2007 chapter 17, pp 291 – 317

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here